ÖZEL HASTANEDEKİ DOĞUMLARDA ÖDENEN FAZLA ÜCRETİN İADESİ GEREKİR.

Sultanbeyli Tüketici Hakem Heyeti tarafından emsal nitelikteki bir dosyada alınan bilirkişi raporunda, hastanenin fazladan tahsil ettiği, SGK mevzuatına aykırı olarak tahsil edilen paranın iade edilmesi gerektiğine karar vermiştir. İlgili bilirkişi raporunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Konu ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu Mevzuatına bakıldığında;

Sağlık Uygulama Tebliği (SUT);

“1.9- Îlave ücret

1.9.1- İlave ücret alınması

(1) İlave ücret alınması uygulamasında,

a) Kurumla sözleşmeli, vakıf üniversiteleri ile özel sağlık kurum ve kuruluşlarınca, Kurumca

belirlenen oranı geçmemek kaydıyla kişilerden ilave ücret alınabilir.

b) Yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında (vakıf üniversiteleri (Mülga:RG-

16/03/2023-32134/3 md. Yürürlük:24/03/2023) ve Kurumla sözleşmesi devam eden vakıf yükseköğretim kurumlarıyla işbirliği protokolü bulunan özel hastaneler hariç) öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için bir defada asgari ücretin iki katını geçmemek üzere, Kurumca belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin poliklinik muayenelerinde en fazla iki katı, diğer hizmetlerde en fazla bir katı kadar ilave ücret alınabilir. Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına ait sağlık tesisleri ve üniversitelere ait ilgili

birimlerin birlikte kullanımına ilişkin protokolü bulunan sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından ilave ücret alınamaz.

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen sağlık hizmeti sunucularınca SUT ve eklerinde yer alan sağlık hizmetleri işlem bedellerinin tamamı üzerinden Kuruma fatura edilebilen tutarlar esas alınarak kişilerden ilave ücret alınabilir. Ancak SUT eki EK-2/B, EK-2/C, EK-2/Ç listelerinde yer alan işlemlerin bedellerine ilave olarak Kuruma ayrıca faturalandırılabilen (Değişik: RG- 24/12/2014- 29215/ 1 md. Yürürlük: 01/01/2015) tıbbi malzeme, ilaçlar ve kan bileşenleri ile SUT eki EK-2/A Listesindeki tutarlara dahil olan işlemler için ayrıca ilave ücret alınamaz

(5) Sağlık hizmeti sunucusu, sunduğu sağlık hizmetleri öncesinde, alacağı ilave ücrete ilişkin olarak hasta veya hasta yakınının yazılı onayını alır. Bu yazılı onay alınmadan, işlemler sonrasında herhangi bir gerekçe ileri sürerek fark ücret talebinde bulunamaz.

1.9.4 - Otelcilik hizmetlerinde ilave ücret uygulaması

(1) (Değişik: RG- 25/08/2022- 31934/ 9 md. Yürürlük: 03/09/2022) Sözleşmeli/protokollü sağlık kurumları, Sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları, asgari banyo, TV ve telefon bulunan; 2 yataklı odalarda sundukları otelcilik hizmetleri için SUT eki EK-2/B Listesinde 510.010 kod ile yer alan “Standart yatak tarifesi” işlem bedelinin 1,5 katını, tek yataklı odalarda ise 3 katını geçmemek üzere kişilerden ilave ücret alabilir. Günübirlik tedavi kapsamındaki işlemler sırasında verilen otelcilik hizmeti için ise en fazla SUT eki EK-2/B Listesinde yer alan “Gündüz yatak tarifesi” işlem bedelinin 3 katına kadar ilave ücret alınabilir. SUT

eki (Değişik: RG- 12/11/2013- 28819/ 2 md. Yürürlük: 12/11/2013) EK- 1/C Listesinde yer alan istisnai sağlık hizmetlerinde otelcilik hizmetleri için ayrıca ilave ücret uygulanmaz” Şeklinde ifade edildiği görülmüştür.

Yine İlave Ücrete ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu ile Sözleşmeli Sağlık Hizmet Sunucularının

Alabilecekleri İlave Ücret Tavan Oranları Hakkındaki 22.10.2013 tarihli duyuruda; “... 22.10.2013 tarihinden geçerli olmak üzere Kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları dışındaki vakıf üniversiteleri dahil Kurumumuzla sözleşmeli tüm sağlık hizmeti sunucuları genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen sağlık hizmetleri bedelinin en fazla iki katına kadar ilave ücret alabileceklerdir.” denilmektedir.

Şikayete konu Özel ........ Hastanesi’nin Sosyal Güvenlik Kurumu ile arasında “2024 ve 2025 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi” bulunmakta olup, söz konusu Sözleşmenin, 7.2. SHS'nin hak ve yükümlülükleri başlıklı 7.2.1. maddesinde; “SHS, Kurum tarafından çıkarılan mevzuat hükümleri ile kuruluş ve faaliyetleriyle ilgili olarak Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan mevzuat hükümlerine uymakla yükümlüdür.” şeklinde belirtildiğinden, adı geçen sağlık tesisi de; imzalamış olduğu bu sözleşme ile yukarıda açıklaması yapılan Sağlık Uygulama Tebliği ve diğer ilgili mevzuata uymayı taahhüt etmiştir.

Bu bağlamda başvurucu’ya sunulan sağlık hizmetleri, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)

tarafından yayımlanan Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Buna göre, bu hizmetlerin, aynı tebliğin Ek-2C Tanıya Dayalı İşlem Listesinde yer alan fiyatlar esas alınarak, ilgili hastane tarafından, 10 adet muayene işlemini Ayaktan Tedavi Türünde, sezaryen doğum işleminin ise Yatarak Tedavi Türünde Kadın Hastalıkları ve Doğum Branşından faturalandırılabileceği değerlendirilmiştir. İlgili hastane tarafından, tedavi tarihinde geçerli olan SUT fiyat tarifesi göz önüne alınarak SGK'ya yapılabilecek faturalandırma ve bu faturalandırmaya ilişkin başvurucudan alınabilecek ilave ücret, aşağıda yer alan tabloda gösterilmiştir.

TABLO

29.01.2025 Hasta Yatış Çıkış

İşlemleri

29.01.2025 İşlem Tarihi Diğer İşlemler Hizmet Türü Sut Kodu-Adı Adet Tutar

SUT Hükümlerine

Göre Alınabilecek

İlave Ücret Tutarı

Hastadan Alınan

Toplam Tutar

Hastadan Fazla

Alınan İlave

Ücret Tutarı

510010-Standart

yatak tarifesi 1 203,83 611,49

530080-Damar yolu

açılması 1 32,76 65,52

30.07.2025 Hasta Yatış Çıkış

İşlemleri

510010-Standart

yatak tarifesi 1 203,83 611,49

31.07.2025 Hasta Yatış Çıkış

İşlemleri

510010-Standart

yatak tarifesi 64.000,00 50.014,71

1 203,83 611,49

30.07.2025 Ameliyat ve Girişim

İşlemleri P619930-Sezaryen 1 4.513,65 9.027,30

Muayene İşlemleri

P520030-VAKA

BAŞI MUAYENE

ÜCRETİ

10 152,90 3.058,00

TOPLAM:13.985,29 TL

İlgili hastane vekili tarafından sunulan savunma yazısı ilgili yapılan incelemede; İlgili hastane tarafından başvurucu adına düzenlenen fatura konusunun “Sağlık Hizmet Bedeli” olarak düzenlendiği görülmüş olup, hastanenin sunduğunu iddia ettiği; oda süsleme, fotoğraf çekimi gibi diğer hizmetlere ilgili faturada yer verilmediği görülmüştür.

Buna bağlı olarak adı geçen hastane ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında yürürlükte bulunan sağlık hizmeti satın alım sözleşmesi mevcuttur. Bu sözleşme ile hastane, kendilerine başvuran GSS’li hastalara sunacağı teşhis ve tedavi hizmetlerinde SUT hükümlerine ve sözleşme yükümlülüklerine tam olarak riayet etmeyi açıkça taahhüt etmiştir.

Bu kapsamda, hastane tarafından hasta veya yakınlarından alınan her türlü taahhütname, onam formu ya da rıza beyanı; GSS’li hastaların SUT kapsamında korunan haklarını ortadan kaldırmaz ve SUT’a aykırı şekilde ilave ücret talep edilmesine yasal geçerlilik kazandırmaz.

Mevzuat hükümleri karşısında, bu tür beyan ve belgelerin, SUT’a aykırı ücret alımını meşrulaştırma gücü bulunmamaktadır. Her ne kadar adı geçen hastane vekili tarafından SGK tarafından finansmanı karşılanmayan (oda süsleme, fotoğrafçılık gibi) hizmetler için taahhütname alındığı belirtilmişse de uyuşmazlık belgesi içinde bu tür bir belgeye rastlanılmadığı gibi bu hizmetler için başvurucu adına düzenlenmiş ödeme belgesi

görülmemiştir.

Dolayısıyla, hastane tarafından ileri sürülen savunmalar, SUT ve SGK sözleşme hükümleri ile bağdaşmamakta olup, mevzuatın açık hükümleri gereği, başvurucudan alınan ücretin yasal dayanağı bulunmamaktadır. Bu nedenle Tedavi Hizmet Bedeli konulu olarak düzenlenen faturada yer alan tutar; hastaya sunulan sezaryen ile doğum işlemi ile birlikte doğum işlemine kadar gebelik takibi amacıyla sunulan sağlık hizmetlerinden alınabilecek ilave ücret kapsamında değerlendirilmiştir. Dolaysıyla hasta veya yakınlarından alınacak taahhütnameler; Hastaların SGK kapsamında GSS’li olmasından dolayı, SUT mevzuatına aykırı olarak ücret alınmasına olanak ve imkan vermemektedir.

Yapılan değerlendirmeler sonucu; başvurucuya sunulan sağlık hizmeti karşılığı alınabilecek ilave ücret tutarı yukarıda yer alan tablodan da anlaşılacağı üzere toplamda 13.985,29 TL olması gerekirken, 64.000,00 TL alındığı, alınan bu ücretin; 50.014,71 TL’sinin SUT mevzuatın üzerinde alındığı tespit edilmiştir.

5- SONUÇ :

Dosya muhteviyatı ile ilgili SGK mevzuatına göre yapılan çalışmalar sonucunda; Raporun Tespit ve Değerlendirmeler başlığı altında ayrıntısı açıklanan tespitlere bağlı olarak; başvurucuya sunulan sağlık hizmeti karşılığı alınabilecek ilave ücret tutarı yukarıda yer alan tablodan da anlaşılacağı üzere toplamda 13.985,29 TL olması gerekirken, 64.000,00 TL alındığı, alınan bu ücretin; 50.014,71 TL’sinin SUT mevzuatın üzerinde alındığı tespit edilmiş olup, fazla alınan bu tutarın şikayet konu olan hastane tarafından başvurucuya iade edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.